Tetik Parmak Ameliyatı

Tetik Parmak Ameliyatı Nedir?

Parmakları büken tendonlar, tendonu kemiğe yakın tutan makaraların (pulley) altından geçer. Tetik parmakta parmak dibindeki ilk makara (A1 makarası) ve tendon kalınlaşır; tendon takılır ve parmak kilitlenir. Ameliyatta bu makara boylu boyunca açılarak tendonun geçebileceği alan genişletilir. Komşu makaralar korunduğu sürece A1 makarasının açılması elin gücünü ve işlevini bozmaz.

Uzun süredir takılan parmaklarda tendon da belirgin biçimde kalınlaşmış olabilir. Bu durumda tendonun serbestçe kayması için ek düzeltmeler gerekebilir; bunun gerekip gerekmediği ameliyat sırasında değerlendirilir.

Kimlere Önerilir?

• Kortizon enjeksiyonuna rağmen takılması yineleyen hastalara.
• Parmağı kilitlenip ancak diğer elinin yardımıyla açılabilen hastalara.
• Parmağı bükülü kalmış ve hiç açılamayan hastalara.
• Şeker hastalığı gibi nedenlerle enjeksiyona yanıt olasılığı düşük olan ve şikayetleri günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyen seçilmiş hastalara.

Açık Gevşetme ve İğne ile (Perkütan) Gevşetme

Açık gevşetmede avuç içinde, parmak dibine yakın yapılan küçük bir kesiden A1 makarası doğrudan görülerek açılır. İğne ile (perkütan) gevşetmede kesi yapılmadan, deriden ilerletilen bir iğnenin ucuyla makara kesilir; seçilmiş hastalarda ve belirli parmaklarda uygulanabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu parmağa, takılmanın süresine ve eşlik eden sorunlara göre belirlenir.

İyileşme Dönemi ve Dikkat Edilecekler

• İlk günler: El kalp seviyesinin üzerinde tutulur; parmaklar sık sık tam olarak bükülüp açılır.
• Yara bakımı: Sargı kuru tutulur; dikişler genellikle iki hafta civarında alınır.
• Günlük kullanım: Hafif işlerde el kısa sürede kullanılabilir; güçlü kavrama ve ağır kaldırma birkaç hafta ertelenir.
• Hassasiyet ve şişlik: Kesi yerinde hassasiyet olağandır. Şişlik ve sertliğin tamamen geçmesi birkaç ay sürebilir.
• El terapisi: Uzun süredir bükülü kalmış parmaklarda eklem sertliğini açmak için el terapisi gerekebilir.

Olası Riskler

Tetik parmak ameliyatında ciddi sorunlar seyrektir; yine de her cerrahi işlemde olduğu gibi riskler vardır:

• Yara yerinde enfeksiyon ya da yara iyileşme sorunları.
• Kesi izinde uzun süren hassasiyet.
• Parmak eklemlerinde sertlik, özellikle uzun süredir kilitli kalan parmaklarda.
• Seyrek olarak parmak sinirinde zedelenme ve parmak ucunda uyuşma.
• Takılmanın tam geçmemesi ya da yinelemesi (nadir).

Ameliyat Öncesi Hazırlık

• Kullanılan ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar ve şeker ilaçları hekimle paylaşılır.
• Ameliyat edilecek eldeki yüzükler önceden çıkarılır.
• Şeker hastalarında kan şekerinin ameliyat öncesinde düzenli olması yara iyileşmesini kolaylaştırır.

Ameliyat Günü

İşlem lokal anesteziyle ve günübirlik yapılır. Kısa bir gözlemden sonra hasta aynı gün evine döner. Taburculukta sargı bakımı, el yükseltme, parmak egzersizleri ve dikişlerin alınacağı kontrol tarihi anlatılır.

İyileşme Takvimi

• Ameliyat günü: Parmak hareketlerine başlanır; el yükseltilmiş tutulur.
• İlk iki hafta: Hafif günlük işler yapılabilir; dikişler bu dönemin sonunda alınır.
• Sonraki birkaç hafta: Yara iyileşir; güçlü kavrama kademeli olarak başlar.
• Dört ile altı ay: Şişlik ve sertlik çoğu hastada tamamen geçer; tam iyileşme hissi çoğunlukla altı ay civarında oluşur.

Ameliyat Sonrası Yaşam

Gevşetilen parmakta takılma çoğu hastada kalıcı olarak ortadan kalkar. Diğer parmaklarda ya da diğer elde zamanla benzer şikayetler ortaya çıkabilir; özellikle şeker hastalarında bu olasılık daha yüksektir. Yeni bir takılma başladığında erken değerlendirme, parmağın kilitlenmesini ve eklem sertliğini önler.

Gecikmeden Hekime Başvurulması Gereken Durumlar

• Yara yerinde artan kızarıklık, ısı artışı, akıntı ya da ateş.
• Parmak boyunca yayılan şişlik ve hareketle şiddetlenen ağrı.
• Parmak ucunda yeni gelişen uyuşma.
• Parmağın yeniden kilitlenmesi.