Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi

Bu Alan Neleri Kapsar?

Ayak ve ayak bileği; yirmi altı kemik, çok sayıda eklem, bağ ve tendonun birlikte çalıştığı, vücut yükünü taşıyan karmaşık bir yapıdır. Bu alandaki cerrahi pratik; halluks valgus (bunyon) gibi şekil bozukluklarını, ayak bileği artroskopisiyle tedavi edilebilen eklem içi sorunları, Aşil tendonu kopmaları ve tendon hastalıklarını, burkulmalara bağlı bağ yaralanmalarını, düztabanlığın cerrahi düzeltmesini ve ileri evre kireçlenmede ayak bileği protezi gibi eklem koruyucu veya eklem değiştirici girişimleri kapsar. Tedavi her zaman cerrahiyle başlamaz; birçok sorunda tabanlık, egzersiz, fizyoterapi ve aktivite düzenlemesi ilk basamağı oluşturur.

Hangi Şikayetlerde Değerlendirme Yapılır?

Yürümekle artan ayak veya ayak bileği ağrısı, dinlenmeyle geçmeyen şişlik, tekrarlayan burkulmalar ve güvensizlik hissi, başparmak kökünde büyüyen ağrılı çıkıntı, topuk arkasında ağrı ve güç kaybı, taban kemerinin çökmesi ya da eklem hareketlerinde kısıtlılık gibi yakınmalar ortopedik değerlendirme gerektirebilir. Şikayetlerin süresi, başlangıç şekli ve günlük yaşama etkisi, değerlendirmenin yönünü belirleyen önemli bilgilerdir.

Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Değerlendirme ayrıntılı öykü ve muayene ile başlar; ayak dizilimi hem otururken hem de yük altında incelenir. Gerekli görüldüğünde basarak çekilen röntgenler, ultrasonografi, manyetik rezonans veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Elde edilen bulgular hastayla paylaşılır; ameliyat dışı ve cerrahi seçenekler, olası yararları ve riskleriyle birlikte anlatılır. Sonuçlar kişiden kişiye değişir; tedavi kararı hekim muayenesi sonucunda hastayla birlikte verilir.

İleri Evre Ayak Bileği Kireçlenmesinde Cerrahi Seçenekler

Ayak bileği kireçlenmesi; ileri yaş, fazla kilo, uzun süre ayakta çalışma ve geçirilmiş bilek kırıkları gibi durumlarda daha sık görülen dejeneratif bir sorundur. Eklem kıkırdağının zamanla incelmesiyle ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı ve yük verirken zorlanma ortaya çıkabilir. Cerrahi dışı yöntemlerden yeterli yanıt alınamayan ileri evre olgularda başlıca iki cerrahi seçenek değerlendirilir: ayak bileği protezi ve artrodez (eklem dondurma). Protezde eklem hareketinin bir bölümünün korunması hedeflenirken, artrodezde hasarlı kıkırdak temizlenerek kemikler implantlarla birbirine kaynatılır ve eklem sabitlenir; hareketin ortadan kalkması uzun dönemde komşu eklemlerde yüklenmeye yol açabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu kemik kalitesi, dizilim, aktivite düzeyi ve eşlik eden hastalıklar birlikte ele alınarak hekim muayenesiyle belirlenir.