Diz Cerrahisi ve Artroplasti

Diz cerrahisi ve artroplasti alanı; diz ekleminde kireçlenme, bağ yaralanmaları, kıkırdak sorunları ve eklem çevresi eksen bozukluklarının değerlendirilmesini ve uygun olgularda cerrahi tedavisini kapsar. Bu bölümde total ve kısmi diz protezinden artroskopik girişimlere kadar uygulanan yöntemler bilgilendirme amacıyla açıklanmaktadır; tedavi kararı her zaman hekim muayenesiyle verilir.

Diz cerrahisi ve artroplasti neyi kapsar?

Diz cerrahisi ve artroplasti; diz ekleminin kireçlenme, bağ ve menisküs yaralanmaları, kıkırdak hasarları, diz kapağı sorunları ve eksen bozuklukları gibi hastalıklarının tanısını, cerrahi dışı takip seçeneklerini ve gerekli olgularda protez, artroskopi veya osteotomi gibi cerrahi tedavilerini kapsayan ortopedi alanıdır. Hangi yöntemin uygun olduğu, hekim muayenesi ve görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle kişiye özel belirlenir.

Diz Cerrahisi ve Artroplasti Alanının Kapsamı

Diz eklemi, vücudun yük taşıyan en büyük eklemlerinden biridir ve hem yaşa bağlı aşınma hem de spor yaralanmaları nedeniyle sık etkilenir. Bu alan; ileri evre kireçlenmede uygulanan total, kısmi ve robotik yardımlı diz protezi ameliyatlarını, daha önce takılmış protezlerde sorun geliştiğinde yapılan revizyon cerrahisini, ön ve arka çapraz bağ rekonstrüksiyonlarını, çoklu bağ yaralanmalarının onarımını, menisküs ve kıkırdak sorunlarına yönelik artroskopik girişimleri, diz kapağı çıkığı ve instabilitesinin tedavisini ve genç hastalarda eklemi korumayı amaçlayan yüksek tibial osteotomi gibi eksen düzeltme ameliyatlarını kapsar.

Hangi Şikayetlerde Değerlendirme Yapılır?

Dinlenmekle geçmeyen ya da geceleri uyandıran diz ağrısı, yürüme mesafesinde kısalma, merdivende zorlanma, dizde şişlik ve ısı artışı, kilitlenme veya takılma hissi, dizin aniden boşalması, tekrarlayan diz kapağı çıkığı ve bacakta fark edilen eğrilik, ortopedik değerlendirme gerektiren başlıca yakınmalardır. Spor sırasında dönme ve zorlanma sonrası gelişen ani ağrı ve şişlik de bağ veya menisküs yaralanması açısından incelenmelidir.

Değerlendirme; ayrıntılı öykü ve muayenenin ardından gerekli görülen röntgen, MR veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleriyle tamamlanır. Tedavi her zaman cerrahi anlamına gelmez; birçok hastada egzersiz, fizyoterapi ve ilaç tedavisi ilk basamağı oluşturur. Cerrahi seçenekler ise bu yöntemlerden yeterli fayda görmeyen hastalarda, beklenti ve yaşam tarzı da gözetilerek planlanır. Aşağıdaki tedavi başlıklarında her yöntem ayrı ayrı açıklanmıştır; sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterir ve kesin karar hekim muayenesiyle verilir.

Diz cerrahisinde görüntüleme örnekleri

Total diz protezi sonrası ön arka grafide femoral ve tibial bileşenlerin yerleşimi kontrol edilir.
Yan diz grafisi, patellofemoral bölge ile eklem aralığının birlikte değerlendirilmesine olanak verir.
Ameliyat sırasında alınan skopi görüntüsünde kılavuz tellerin kemik içindeki yönü kontrol edilir.

Diz Cerrahisi Tedavileri

Total Diz ProteziTotal diz protezi, ileri evre diz kireçlenmesinde aşınmış eklem yüzeylerinin özel implant bileşenleriyle kaplandığı bir cerrahi tedavidir. Ağrının azaltılması…
Kısmi Diz Protezi (Unikondiler)Kısmi (unikondiler) diz protezi, kireçlenmenin dizin yalnızca tek bölmesini etkilediği seçilmiş hastalarda sadece hasarlı bölümün implantla kaplandığı bir…
Robotik Diz ProteziRobotik diz protezi, protez ameliyatının robotik sistem yardımıyla planlanıp uygulandığı bir yöntemdir. Kemik kesilerinin ve implant yerleşiminin kişiye özel…
Diz Protezi RevizyonuDiz protezi revizyonu, daha önce takılmış protezde gevşeme, aşınma, enfeksiyon, instabilite veya kırık gibi sorunlar geliştiğinde implantın kısmen ya da…
Ön Çapraz Bağ (ACL) RekonstrüksiyonuÖn çapraz bağ (ACL) rekonstrüksiyonu, kopan bağın vücuttan alınan bir tendon grefti ile artroskopik yöntemle yeniden oluşturulmasıdır. Dizde dönme…
Arka Çapraz Bağ (PCL) RekonstrüksiyonuArka çapraz bağ (PCL) rekonstrüksiyonu, kaval kemiğinin arkaya kaymasını engelleyen bağın yüksek dereceli veya kombine yaralanmalarında greftle yeniden…
Çoklu Bağ YaralanmalarıÇoklu bağ yaralanmaları, dizin iki veya daha fazla ana bağının genellikle yüksek enerjili travmalar sonucu birlikte kopmasıdır. Damar ve sinir yapılarının da…
Diz ArtroskopisiDiz artroskopisi, diz ekleminin içinin küçük kesilerden yerleştirilen ince bir kamera ile görüntülenmesini ve uygun durumlarda özel aletlerle tedavi edilmesini…
Patella Çıkığı ve İnstabilitesiPatella (diz kapağı) çıkığı, diz kapağının oturduğu oluktan genellikle dışa doğru yerinden ayrılmasıdır. İlk çıkıklar çoğunlukla cerrahisiz takip edilirken…
Yüksek Tibial Osteotomi (Eksen Düzeltme)Yüksek tibial osteotomi, bacak ekseninin kaval kemiğinden yapılan kontrollü bir düzeltmeyle yeniden hizalanması ve yükün dizin sağlıklı bölmesine…
Rampa Lezyonları TedavisiRampa lezyonu, iç menisküsün arka boynuzunun eklem kapsülüyle birleştiği bölgede oluşan ve sıklıkla ön çapraz bağ yaralanmasına eşlik eden bir yırtık türüdür…

Sık Sorulan Sorular

Diz ağrısında hangi durumlarda bir ortopedi uzmanına başvurulmalıdır?

Birkaç haftadan uzun süren ya da giderek artan ağrı, dizde şişlik, kilitlenme veya boşalma hissi, merdiven inip çıkmada belirgin zorlanma ve dizde şekil bozukluğu fark edildiğinde ortopedi değerlendirmesi uygundur. Ani travma sonrası yük verememe, belirgin şişlik ve hareket kaybı varsa değerlendirme geciktirilmemelidir. Şikayetin nedeni muayene ve gerekli görülen görüntüleme yöntemleriyle birlikte belirlenir; tedavi planı kişiye göre düzenlenir.

Her diz kireçlenmesi ameliyat gerektirir mi?

Hayır. Diz kireçlenmesinin önemli bir bölümü egzersiz, kilo kontrolü, ilaç tedavisi ve gerekli görülen olgularda eklem içi enjeksiyon gibi cerrahi dışı yöntemlerle takip edilir. Cerrahi seçenekler, bu yöntemlerden yeterli fayda görmeyen ve günlük yaşamı belirgin biçimde etkilenen hastalarda gündeme gelir. Hangi yöntemin uygun olduğu; yaş, aktivite düzeyi, muayene ve görüntüleme bulgularının hekim tarafından birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

Diz ağrısında MR her zaman gerekli midir?

Hayır. Değerlendirme öncelikle ayrıntılı öykü ve muayeneyle yapılır; ayakta basarak çekilen röntgen, eklem aralığının daralması ve dizilim hakkında çoğu zaman yeterli bilgi verir. MR görüntüleme; bağ, menisküs veya kıkırdak yaralanması şüphesi, kilitlenme ve boşalma gibi mekanik yakınmalar ya da muayeneyle açıklanamayan bulgular olduğunda istenir. Görüntülemede bir değişiklik görülmesi tek başına tedavi kararı verdirmez; belirli bir yaştan sonra menisküs ve kıkırdakta yakınma yaratmayan değişiklikler sık görülür. Hangi tetkikin gerekli olduğuna muayene bulgularına göre hekim karar verir.

Diz sağlığını korumak için günlük yaşamda neler yapılabilir?

Diz eklemini uzun vadede korumanın en somut yolları; vücut ağırlığının dengede tutulması, uyluk ön ve arka kas gruplarını güçlendiren düzenli egzersiz, yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi düşük etkili etkinliklerin alışkanlık hâline getirilmesi ve uygun ayakkabı seçimidir. Uzun süre çömelerek çalışmak, ani dönme ve sıçrama içeren zorlanmalar ile kontrolsüz ağırlık kaldırmak dizde yüklenme yaratabilir; spor öncesi ısınma ve kademeli yüklenme koruyucudur. Bu öneriler geneldir; süregelen ağrı, şişlik veya mekanik yakınmalar varsa kişiye özel değerlendirme için hekime başvurulması uygundur.

İletişim

Bilgi ve iletişim için

Tedaviler ve süreçler hakkında detaylı bilgi almak için iletişim kanallarımızı kullanabilirsiniz.

İletişim sayfası Randevu alDoktorTakvimi

Nereden başlamalı?

Bu alandaki şikâyetler

Hasta araması tedavi adıyla değil şikâyetle başlar; bu bölgede sık görülen tablolar burada.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz)Diz kireçlenmesi, eklem yüzeyini kaplayan kıkırdağın zamanla incelmesi ve eklem yapısının değişmesiyle ortaya çıkan bir eklem hastalığıdır. Ağrı, sabah…
Menisküs YırtığıMenisküs yırtığı, diz ekleminde yastık ve yük dağıtıcı görev gören kıkırdak yapının hasarlanmasıdır. Ani dönme hareketiyle ya da yaşa bağlı yıpranma zemininde…
Ön Çapraz Bağ (ACL) YırtığıÖn çapraz bağ yırtığı, dizin dönme ve öne kayma hareketlerini kontrol eden bağın kopmasıdır. Genellikle spor sırasında ani dönme, yavaşlama veya hatalı iniş…
Diz Kapağı Ağrısı (Patellofemoral Ağrı Sendromu)Diz kapağı ağrısı, diz kapağının uyluk kemiği üzerindeki kanalda hareket ederken ortaya çıkan ön diz ağrısıdır. Merdiven inip çıkarken, çömelirken ve uzun süre…
Diz Kıkırdak HasarıDiz kıkırdak hasarı, eklem yüzeyini kaplayan kıkırdakta sınırlı bir alanda oluşan incelme veya defekttir. Yaygın kireçlenmeden farkı, hasarın belirli bir…
Arka Çapraz Bağ YırtığıArka çapraz bağ yırtığı, kaval kemiğinin geriye doğru kaymasını engelleyen bağın yaralanmasıdır. Genellikle dizin öne doğru çarpması ya da düşme sonucu oluşur…
İç Yan Bağ Yaralanmasıİç yan bağ yaralanması, dizin iç tarafındaki bağın dışarıdan gelen bir zorlanmayla gerilmesi veya yırtılmasıdır. Dizin en sık yaralanan bağlarından biridir ve…
Diz Kapağı Çıkığı (Patellar İnstabilite)Diz kapağı çıkığı, diz kapağının uyluk kemiğindeki kanaldan dışa doğru yerinden ayrılmasıdır. Tekrarlayan çıkıklar patellar instabilite olarak adlandırılır…
Baker Kisti (Popliteal Kist)Baker kisti, dizin arka bölümünde eklem sıvısının bir kese içinde toplanmasıyla oluşan şişliktir. Çoğunlukla eklem içindeki bir soruna ikincil gelişir…
Patellar Tendinit (Sıçrayıcı Dizi)Patellar tendinit, diz kapağını kaval kemiğine bağlayan kirişte tekrarlayan yüklenmeye bağlı gelişen ağrılı bir tablodur. Sıçrama ve ani duruş içeren sporlarda…
Diz KilitlenmesiDiz kilitlenmesi, dizin belirli bir açıda takılıp kalması ve tam düzeltilememesidir. Eklem arasına sıkışmış bir doku parçasını düşündürdüğü için öncelikli…