Ankara’da En İyi Diz Doktoru Nasıl Seçilir?

Diz için hangi doktora gidilir?

Diz ağrısı, şişlik, takılma, kilitlenme ya da boşalma hissi ortopedi ve travmatoloji uzmanının alanındadır. Ortopedi geniş bir alandır; uygulamada hekimler alt dallarda yoğunlaşır. Menisküs, bağ ve kıkırdak sorunlarında artroskopi ve spor cerrahisiyle, ileri kireçlenmede ise eklem protezi cerrahisiyle düzenli olarak ilgilenen bir hekim, size uygun seçeneklerin hepsini değerlendirebilir. Hekimin hangi girişimleri düzenli uyguladığını sormak olağan bir sorudur.

Tanı nasıl konmalı?

Tanı, şikayetin öyküsü ve muayeneyle başlar: ağrının ne zaman başladığı, bir yaralanmayla ilişkisi, hangi hareketle arttığı ve dizin ne zaman şiştiği sorulur. Ardından menisküs, bağlar ve diz kapağı için elle yapılan testler uygulanır. Röntgen kemik yapıyı ve eklem aralığını, MR ise menisküs, bağ ve kıkırdağı gösterir. Görüntüde bir bulgu olması, şikayetin kaynağının o olduğu anlamına gelmez; orta yaşın üzerinde MR’da yaşa bağlı menisküs değişiklikleri sık görülür. Hekimin muayene bulgusu ile görüntüyü birlikte yorumlaması, doğru kararın temelidir.

Menisküs yırtığında onarım mı, çıkarma mı?

Menisküs, dizde yükü dağıtan ve eklemi koruyan bir yastıktır. Yırtığın yeri, tipi ve kanlanması tedaviyi belirler. Kanlanması iyi olan dış kenardaki uygun yırtıklarda amaç menisküsü dikerek korumaktır; menisküs kökü yırtıkları da onarılabilen yırtıklar arasındadır. Yaşa bağlı, yıpranmaya dayalı yırtıklarda ise önce ameliyatsız tedavi denenir. Yırtık türleri menisküs yırtığı çeşitleri yazısında, tedavi seçenekleri menisküs yırtığı ve menisküs tamiri sayfalarında anlatılır.

Ön çapraz bağ yırtığında karar nasıl verilir?

Ön çapraz bağ yırtığında karar; dizin günlük yaşamda ya da sporda boşalıp boşalmadığına, kişinin yaşına ve aktivite düzeyine, eşlik eden menisküs veya kıkırdak hasarına göre verilir. Dönme ve ani duruş gerektiren sporlara dönmek isteyenlerde bağın yeniden yapılması (rekonstrüksiyon) sık önerilir. Daha düşük aktivite düzeyindeki bazı hastalarda düzenli bir rehabilitasyon programı yeterli olabilir. Ayrıntılar ön çapraz bağ yırtığı ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu sayfalarındadır; ameliyatsız seçenek için ön çapraz bağ ameliyatsız iyileşir mi yazısına bakabilirsiniz.

Kıkırdak hasarı ve kireçlenme

Kıkırdak hasarında yöntem; hasarın büyüklüğüne, yerine, hastanın yaşına ve dizin eksenine göre seçilir. Sınırlı hasarda kıkırdak onarım teknikleri ve kıkırdak nakli, eksen bozukluğu olan genç hastalarda eksen düzeltme ameliyatı, ileri ve yaygın kireçlenmede ise protez gündeme gelir. Diz kireçlenmesinde tedavinin temeli egzersiz ve kilo kontrolüdür; ilaçlar ve eklem içi uygulamalar bunun yanına eklenir.

Muayenede sorabileceğiniz sorular

• Şikayetimin kaynağı muayeneye ve görüntülere göre tam olarak nedir?
• MR’daki bulgu benim ağrımı açıklıyor mu?
• Ameliyatsız tedaviyi denemek için zaman var mı?
• Ameliyat önerilirse menisküs korunacak mı, onarım mümkün mü?
• Ameliyat sonrası rehabilitasyonu kim yürütecek ve ne kadar sürecek?
• İşe ve spora ne zaman dönebilirim?
• Beklenmeyen bir durumda size nasıl ulaşabilirim?

Diz artroskopisi her zaman gerekli mi?

Diz artroskopisi, küçük kesilerle dizin içine kamerayla girilerek yapılan bir ameliyattır. Tanı koymak için ilk seçenek değildir; tanı muayene ve görüntülemeyle konur. Artroskopi, tedavi edilecek belirli bir sorun olduğunda uygulanır: onarılabilir bir menisküs yırtığı, bağın yeniden yapılması ya da dizi kilitleyen serbest bir parça gibi. Yaşa bağlı kireçlenmede yalnızca eklemi yıkamak ya da temizlemek için yapılan artroskopi önerilmez. Ayrıntılar diz artroskopisi sayfasındadır.

Ameliyatsız tedavide neler yapılır?

Birçok diz şikayetinde önce ameliyatsız tedavi denenir: zorlayıcı hareketlere ara verilmesi, uyluk kaslarını güçlendiren düzenli egzersiz, gerekirse fizik tedavi, kilo fazlası varsa azaltılması, ağrı kesici ilaçlar ve seçilmiş durumlarda eklem içi uygulamalar. Bu yöntemler hasarlı dokuyu her zaman onarmaz, ancak ağrıyı azaltıp dizin işlevini düzeltebilir.

Hangi durumda beklemeden doktora gidilmeli?

Dizin bir açıda takılıp düzelmemesi (diz kilitlenmesi), yaralanmadan sonra hızla gelişen belirgin şişlik, dize hiç basamama, dizde kızarıklık ve ısı artışıyla birlikte ateş ya da baldırda ağrılı şişlik beklemeden değerlendirilmesi gereken durumlardır. Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı eşlik ediyorsa 112 aranmalıdır.

İkinci görüş ne zaman istenmeli?

Genç yaştaysanız, ameliyatsız seçenekler size hiç anlatılmadıysa, MR bulgusu ile şikayetiniz arasındaki bağı anlamadıysanız ya da iki hekimden çok farklı planlar duyduysanız ikinci görüş yerinde olur. Giderken grafilerinizi, MR görüntülerinizi ve raporlarınızı yanınızda götürün.